Ontwerp Drijvend groen Buizengat
Gemeente Rotterdam
Nautilus Eco-Solutions BV
20212024
In de historische binnenhaven Buizengat in Kralingen ligt een opgave die tegelijk waterkwaliteit, stadsnatuur en erfgoed is. Samen met Rijkswaterstaat en Nautilus Eco-Solutions is hier ongeveer 1.000 m² extra drijvend groen ontworpen en in fasen aangelegd: planten die met eb en vloed meebewegen, langs oevers en kademuren, zonder dat de haven zijn rustige, historische karakter verliest.
Gotoproject zat op het voorlopig ontwerp, de fasering met Nautilus en Rijkswaterstaat, en de koppeling aan het stadsmodel van Rotterdam. Daardoor zag bestuur, beheer en de buurt het groen in de echte haven, niet alleen op een losse tekening.
Drijvend groen in het Buizengat
Drijvend groen is geen drijvende tuin voor de sier. Het is een maatregel om water schoner, levender en aantrekkelijker te maken. Rijkswaterstaat ziet waterkwaliteit als een van de belangrijkste doelen. In een oude binnenhaven als het Buizengat betekent dat: meer leefruimte voor vis en planten, een zachtere overgang tussen kade en water, en een plek die vanaf de wal weer groen oogt in plaats van kaal.
Er lag al een eiland van drijvend groen. De opgave was om daar zoveel mogelijk aan toe te voegen, vooral langs de randen. Zo krijgt de haven een vriendelijke uitstraling zonder dat je de kademuren of de nautische functie opoffert.
Definitief ontwerp
Gotoproject maakte het voorlopig ontwerp. Nautilus werkte dat uit tot een definitief ontwerp met een nieuw drijvend systeem. De verankering zit volledig onder water. De eilanden blijven op hun plek zonder heipalen. Dat is in een erfgoedhaven geen detail: heien zou trilling, geluid en een zichtbaar ankerwerk in het waterbeeld geven.
In het DO zijn de eilanden A, B en C uitgewerkt, plus het groener maken van twee bestaande vissteigers (eiland D en E). Stichting Erfgoedhavens, beheerder van het Buizengat, is in dat proces meegenomen. Omdat het systeem van Nautilus nieuw was, kozen Rijkswaterstaat, Nautilus en Gotoproject voor aanleg in fasen: eerst bewijzen dat het werkt, dan verder bouwen.
Planning en as-built
In de zomer van 2022 zijn de eilanden A en D gemaakt: samen ongeveer 450 m². Dat is het eiland voor de RET-remise en het eiland dat de westelijke vissteiger groener maakt. In het voorjaar van 2023 is het groen beoordeeld. Een aantal matten is vervangen. Daarna is gemonitord of het systeem doet wat het moet doen. Bij een goed resultaat volgden de eilanden B, C en E in 2024.
Rijkswaterstaat schreef in oktober 2023 dat de eerdere eilanden samen 460 m² waren en een succes: vissen, mosselen en vogels gebruikten de wortels en de matten. Daarom ging het derde deel door: nog eens 540 m², met start van de aanleg in mei 2024. In juni 2025 zijn eilanden tijdelijk uit het water gehaald omdat een deel onder water zakte. Nautilus Eco-Solutions en duikbedrijf W. Smit deden dat in afstemming met Rijkswaterstaat en Stichting Erfgoedhavens. Het herstel volgt na onderzoek.
Het werk is gekoppeld aan het stadsmodel van Rotterdam: het plan staat in dezelfde omgeving als de echte haven, zodat bestuur, beheer en omwonenden het groen daar zien in plaats van op een losse tekening.
